Słownik pojęć z kredytów, leasingu i faktoringu

Współpraca, w której pracujesz dla firmy jako przedsiębiorca, na podstawie umowy między firmami, a nie na etacie. Bank traktuje taki dochód jak dochód z działalności, więc liczą się staż, rodzaj umowy i forma opodatkowania; w części banków kredyt gotówkowy jest dostępny już po 6 miesiącach na B2B.

Rejestr, do którego wierzyciele, na przykład dostawcy usług, operatorzy czy firmy, wpisują niezapłacone długi; przykładami takich biur są KRD i BIG InfoMonitor. Wpis oznacza, że bank albo firma leasingowa zobaczy zaległość przy sprawdzaniu Twojego wniosku, dlatego przed staraniem się o finansowanie warto dług spłacić i dopilnować usunięcia wpisu.

Instytucja, która zbiera od banków, SKOK-ów i części firm pożyczkowych dane o Twoich kredytach i pożyczkach oraz o tym, jak je spłacasz. Instytucja finansująca sprawdza Twój raport BIK przed decyzją, więc terminowe spłaty pomagają, a opóźnienia utrudniają uzyskanie finansowania.

Przeniesienie prawa do zapłaty, na przykład z faktury albo z polisy, na inną osobę lub instytucję. W faktoringu przenosisz na faktora należności od kontrahentów, a przy kredycie hipotecznym bank często wymaga cesji praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości.

Pomoc publiczna o niewielkiej wartości, którą firma może dostać bez zgłaszania jej Komisji Europejskiej; od 2024 roku limit wynosi 300 tys. euro w ciągu trzech lat liczonych wstecz od dnia przyznania pomocy (stan na październik 2026). Korzystasz z niej na przykład przy gwarancji de minimis BGK, dlatego przed wnioskiem sprawdź, ile pomocy firma już dostała; w rolnictwie i rybołówstwie obowiązują osobne limity.

Wskaźnik, który pokazuje, jaką część Twojego dochodu netto pochłaniają wszystkie raty kredytów i pożyczek. Banki ustalają jego dopuszczalny poziom we własnych zasadach, opierając się na rekomendacjach KNF, więc im wyższe obecne raty, tym mniejszy nowy kredyt możesz dostać. Przykład: przy dochodzie 10 000 zł i ratach 4 000 zł DSTI wynosi 40%.

Faktoring, w którym Twój kontrahent nie dostaje zawiadomienia o przeniesieniu faktur na faktora i płaci tak jak dotąd. Relacja z odbiorcą się nie zmienia, ale nie każdy faktor oferuje tę formę, a warunki bywają ostrzejsze niż w faktoringu jawnym.

Faktoring, w którym kontrahent dostaje zawiadomienie o przeniesieniu faktur na faktora i płaci bezpośrednio do niego. Odbiorca wie o finansowaniu, za to faktor sam pilnuje terminów płatności i rozlicza wpłaty, więc Ty masz mniej pracy z pilnowaniem należności.

Faktoring z regresem: faktor finansuje Twoje faktury, ale ryzyko, że kontrahent nie zapłaci, zostaje po Twojej stronie. Jeśli odbiorca nie zapłaci w umówionym czasie, zwracasz faktorowi wypłaconą kwotę, za to taki faktoring jest zwykle tańszy i łatwiej dostępny.

Faktoring, w którym faktor płaci za Ciebie Twoim dostawcom, a Ty oddajesz mu pieniądze później, w uzgodnionym terminie. Dostawca dostaje zapłatę wcześniej, a Ty zyskujesz dłuższy termin płatności i możesz na przykład skorzystać z rabatu za wcześniejszą zapłatę.

Faktoring bez regresu: faktor przejmuje ryzyko, że Twój kontrahent nie zapłaci, w uzgodnionym zakresie i do ustalonego limitu na odbiorcę. Chroni Cię to przed skutkami niewypłacalności odbiorcy, ale kosztuje więcej, a faktor dokładnie sprawdza każdego kontrahenta.

Zabezpieczenie kredytu albo leasingu, w którym państwowy Bank Gospodarstwa Krajowego zobowiązuje się spłacić część długu, jeśli firma przestanie płacić. Dzięki temu instytucja może udzielić finansowania przy mniejszych zabezpieczeniach własnych firmy; przykładem jest gwarancja de minimis BGK.

Zabezpieczenie długu na nieruchomości, wpisane do księgi wieczystej, które pozwala wierzycielowi dochodzić spłaty z tej nieruchomości, także gdy zmieni ona właściciela. Nadal jesteś właścicielem i korzystasz z nieruchomości, ale w praktyce jej sprzedaż wymaga wcześniejszej spłaty kredytu albo ustaleń z bankiem, a po spłacie składasz wniosek o wykreślenie hipoteki.

Okres na początku kredytu, w którym nie spłacasz kapitału, a czasem także odsetek. Daje firmie czas, by inwestycja zaczęła zarabiać, ale w tym okresie dług nie maleje, a późniejsze raty są wyższe.

Forma opodatkowania drobnej działalności, w której podatek w stałej kwocie ustala urząd skarbowy, niezależnie od przychodu. Od 2022 roku nie można na nią przejść, rozliczają się tak tylko firmy, które miały ją wcześniej; bank nie widzi wtedy dochodu w księgach, więc doradca wybiera banki, które akceptują tę formę.

Połączenie kilku kredytów i pożyczek w jeden nowy kredyt z jedną ratą. Zwykle obniża miesięczną ratę dzięki dłuższemu okresowi spłaty, ale łączny koszt może wzrosnąć; część instytucji obejmuje konsolidacją także pożyczki pozabankowe.

Uproszczona księgowość jednoosobowej firmy i małych spółek osobowych, w której zapisujesz przychody i koszty, a podatek płacisz od dochodu. Bank liczy zdolność z dochodu wykazanego w KPiR, więc duże koszty obniżają podatek, ale też kwotę kredytu, jaką możesz dostać.

Biuro informacji gospodarczej, w którym wierzyciele wpisują niezapłacone długi firm i osób prywatnych. Wpis w KRD widzi bank i firma leasingowa przy sprawdzaniu wniosku, dlatego przed staraniem się o finansowanie warto dług spłacić i dopilnować usunięcia wpisu.

Kredyt dla firmy na zakup albo budowę środków trwałych, na przykład maszyn, budynków czy nieruchomości komercyjnej. Spłaca się go zwykle przez kilka lub kilkanaście lat, często z karencją, a bank zwykle oczekuje wkładu własnego i opisu inwestycji.

Kredyt na bieżącą działalność firmy: towar, materiały, wynagrodzenia, podatki albo lukę między zapłatą dostawcom a wpływami od klientów. Udzielany jest zwykle na krótszy okres niż inwestycyjny, jako kredyt spłacany w ratach albo jako odnawialny limit.

Publiczny rejestr prowadzony przez sąd, w którym widać właściciela nieruchomości, jej obciążenia i hipoteki. Bank sprawdza ją przed udzieleniem kredytu, a Ty możesz bezpłatnie przejrzeć ją w internecie, zanim kupisz nieruchomość.

Leasing, w którym przedmiot zalicza się do Twojego majątku: to Ty go amortyzujesz, a w kosztach ujmujesz część odsetkową rat. VAT od całej wartości płacisz na początku umowy, a po ostatniej racie przedmiot zwykle przechodzi na Ciebie.

Leasing, w którym właścicielem przedmiotu przez cały okres umowy jest firma leasingowa, a Ty płacisz raty i wliczasz je do kosztów. VAT płacisz od każdej raty osobno, a po zakończeniu umowy możesz wykupić przedmiot za wartość resztową.

Sprzedaż firmie leasingowej rzeczy, którą już masz, na przykład auta, maszyny albo nieruchomości, i dalsze korzystanie z niej w leasingu. Dostajesz gotówkę na działalność bez utraty sprzętu, a przy pojazdach możesz uzyskać do 90% ich wartości, w zależności od instytucji.

Odnawialny kredyt w rachunku firmowym albo osobistym, z którego korzystasz w miarę potrzeb do ustalonej kwoty. Odsetki płacisz tylko od wykorzystanej kwoty, ale bank liczy cały limit w zdolności kredytowej, nawet jeśli go nie używasz.

Stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości, na której kredyt jest zabezpieczony. Im niższe LTV, czyli większy wkład własny, tym mniejsze ryzyko dla banku i zwykle lepsze warunki dla Ciebie. Przykład: kredyt 400 tys. zł na mieszkanie warte 500 tys. zł to LTV 80%.

Stała część oprocentowania kredytu, którą bank dolicza do wskaźnika referencyjnego, takiego jak WIBOR albo POLSTR. Marża jest zapisana w umowie i zwykle nie zmienia się przez cały okres kredytu, dlatego to o nią przede wszystkim warto negocjować.

Dokument, w którym rzeczoznawca majątkowy określa wartość nieruchomości. Na jego podstawie bank liczy LTV i ustala, ile może pożyczyć, a za wycenę zwykle płacisz Ty.

Pierwsza wpłata na początku umowy leasingu, liczona jako procent wartości przedmiotu. Wyższa opłata obniża kolejne raty, a w części firm leasingowych można zacząć od 0%.

Oprocentowanie, które nie zmienia się przez ustalony okres, w kredytach hipotecznych zwykle przez kilka lat, a potem bank proponuje nowe warunki. Przez ten czas rata jest przewidywalna, nawet gdy stopy procentowe rosną, ale nie spadnie, gdy stopy spadną.

Oprocentowanie, które składa się ze wskaźnika referencyjnego (dziś WIBOR albo POLSTR, a od 2027 roku w nowych umowach tylko POLSTR) i stałej marży banku. Rata rośnie i spada razem ze wskaźnikiem, dlatego przy takim kredycie warto mieć zapas w budżecie.

Wskaźnik referencyjny liczony przez GPW Benchmark z rzeczywistych transakcji jednodniowych depozytów, publikowany od 2 czerwca 2025 roku, który zastępuje WIBOR. Według zaktualizowanej 30 czerwca 2026 roku mapy drogowej reformy od 1 stycznia 2027 roku nowe umowy z oprocentowaniem zmiennym w złotych mają opierać się już tylko na POLSTR (stan na październik 2026). Dla Ciebie oznacza to, że rata nowego kredytu ze zmiennym oprocentowaniem zależy od stopy składanej POLSTR, na przykład 1M albo 3M, która pokazuje koszt pieniądza z minionego okresu.

Zobowiązanie innej osoby albo firmy, że spłaci Twój dług, jeśli Ty tego nie zrobisz. Poręczenie może pomóc w uzyskaniu finansowania, ale poręczyciel odpowiada swoim majątkiem, a jego własna zdolność kredytowa może przez to spaść.

Firma, która pomaga Ci wybrać i uzyskać kredyt, leasing albo pożyczkę w instytucji finansującej, ale sama nie udziela finansowania i nie podejmuje decyzji. W Antonio Finance za doradztwo nie płacisz, bo wynagrodzenie płaci instytucja, która udzieli finansowania.

Pożyczka zabezpieczona hipoteką na nieruchomości, którą możesz przeznaczyć na dowolny cel, na przykład remont, spłatę innych zobowiązań albo wydatki rodzinne. Zwykle ma niższy koszt i dłuższy okres spłaty niż kredyt gotówkowy, ale wymaga wyceny nieruchomości i wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Krótkoterminowa pożyczka, która pokrywa lukę do czasu, aż pojawią się docelowe pieniądze, na przykład z kredytu, ze sprzedaży nieruchomości albo z zapłaty od kontrahenta. Firmie pomaga na przykład spłacić zaległości w ZUS i US, co otwiera drogę do kredytu bankowego wymagającego zaświadczeń o niezaleganiu.

Pisemne zobowiązanie banku albo innej instytucji, że udzieli finansowania albo wykona określoną czynność, jeśli spełnisz wskazane warunki. Firmie promesa kredytowa pomaga na przykład w przetargu, a przy refinansowaniu albo sprzedaży nieruchomości potrzebna jest zwykle promesa obecnego banku, że po spłacie wyrazi zgodę na wykreślenie hipoteki.

Jednorazowa opłata za udzielenie kredytu albo pożyczki, liczona zwykle jako procent kwoty i płacona z góry albo doliczana do kredytu. Prowizja wchodzi do RRSO, dlatego porównuj oferty po całkowitym koszcie, a nie po samym oprocentowaniu; przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego należy Ci się zwrot jej części.

Przeniesienie własności rzeczy, na przykład auta, maszyny albo zapasów, na wierzyciela do czasu spłaty długu, przy czym rzecz zostaje u Ciebie i dalej z niej korzystasz. Po spłacie własność wraca do Ciebie, a jeśli przestaniesz spłacać, wierzyciel jako właściciel może zażądać wydania rzeczy i ją sprzedać.

Raty, w których część kapitałowa jest stała, a odsetki liczone są od malejącego długu, więc każda kolejna rata jest niższa. Na początku płacisz więcej niż przy ratach równych, co wymaga wyższej zdolności kredytowej, ale łączny koszt odsetek jest niższy.

Raty o tej samej wysokości przez cały okres spłaty, przy niezmienionym oprocentowaniu, w których na początku przeważają odsetki, a pod koniec kapitał. Pierwsze raty są niższe niż przy ratach malejących, więc łatwiej o zdolność kredytową, ale łączny koszt odsetek jest wyższy.

Spłata obecnego kredytu nowym kredytem, zwykle w innym banku i na innych warunkach. Ma sens, gdy różnica w koszcie przewyższa koszty samej zmiany, takie jak wycena, opłaty, ubezpieczenia i ewentualna rekompensata za wcześniejszą spłatę.

Prawo faktora do żądania od Ciebie zwrotu wypłaconych pieniędzy, gdy Twój kontrahent nie zapłaci faktury. W faktoringu z regresem ryzyko niezapłaty zostaje przy Tobie, a w faktoringu bez regresu w uzgodnionym zakresie przejmuje je faktor.

Całkowity koszt kredytu konsumenckiego wyrażony jako procent w skali roku, obejmujący odsetki, prowizje, ubezpieczenia i inne obowiązkowe opłaty. Dzięki RRSO porównasz jedną liczbą oferty o różnych opłatach i oprocentowaniu, a obok niej warto sprawdzić całkowitą kwotę do zapłaty.

Forma opodatkowania działalności (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych), w której płacisz podatek od przychodu, bez odliczania kosztów. Bank nie widzi wtedy Twojego dochodu wprost, więc liczy go od przychodu według własnych zasad, a nie każdy bank akceptuje tę formę przy kredycie hipotecznym.

Ocena punktowa, którą BIK albo instytucja wylicza z Twoich danych kredytowych, aby oszacować, czy spłacisz zobowiązanie w terminie. Wpływają na nią terminowość spłat, wykorzystanie limitów, liczba zapytań kredytowych i to, jak długo korzystasz z kredytów, więc składanie wielu wniosków naraz może ją obniżyć.

Część kredytu wypłacana osobno, w ustalonym momencie albo po spełnieniu warunku, na przykład po zakończeniu etapu budowy. Przy budowie domu bank wypłaca kredyt w transzach po kontroli postępu prac, a odsetki płacisz tylko od wypłaconej części.

Dodatkowe zabezpieczenie, którego bank wymaga, gdy Twój wkład własny jest niższy niż 20% wartości nieruchomości. Jego koszt ponosisz zwykle pośrednio, w osobnej opłacie albo w wyższej marży, do czasu, gdy kredyt spadnie do określonego w umowie poziomu wartości nieruchomości.

Kwota, za którą po zakończeniu leasingu możesz wykupić przedmiot, ustalona w umowie jako procent jego wartości początkowej. Wyższa wartość resztowa obniża raty, ale na koniec zapłacisz więcej przy wykupie.

Spłata całego kredytu albo jego części przed terminem z harmonogramu, czyli nadpłata. Przy kredycie konsumenckim koszty, w tym prowizja, zmniejszają się proporcjonalnie do skróconego okresu, a przy kredycie hipotecznym ze zmiennym oprocentowaniem umowa może przewidywać rekompensatę dla banku tylko za spłatę w pierwszych trzech latach.

Weksel podpisany przez Ciebie bez wpisanej kwoty albo daty, który wierzyciel może uzupełnić zgodnie z deklaracją wekslową, jeśli przestaniesz spłacać. Jest częstym zabezpieczeniem leasingu i kredytów firmowych, dlatego przed podpisem przeczytaj deklarację wekslową: to ona określa, kiedy i na jaką kwotę weksel może zostać wypełniony.

Wskaźnik referencyjny, od którego zależy zmienne oprocentowanie wielu kredytów, leasingów i umów faktoringu w złotych; jest wygaszany, a zastępuje go POLSTR. Według mapy drogowej reformy nowe umowy z WIBOR można zawierać tylko do końca 2026 roku, a WIBOR 1M, 3M i 6M będzie publikowany do 31 grudnia 2036 roku, więc istniejące umowy mogą go stosować do tego dnia (stan na październik 2026). Jeśli masz kredyt na WIBOR, Twoja umowa działa dalej na dotychczasowych zasadach.

Część ceny nieruchomości albo inwestycji, którą pokrywasz z własnych środków, a nie z kredytu. Przy kredycie hipotecznym to zwykle co najmniej 10% wartości nieruchomości, a przy wkładzie poniżej 20% bank zwykle wymaga dodatkowego zabezpieczenia; wkładem może być też działka albo inna nieruchomość.

Publikowana stopa procentowa, na przykład WIBOR albo POLSTR, od której zależy zmienne oprocentowanie kredytu, leasingu czy faktoringu. Twoje oprocentowanie to wskaźnik referencyjny plus marża, więc gdy wskaźnik rośnie, rośnie też rata.

Nabycie przedmiotu leasingu na własność po zakończeniu umowy, zwykle za wartość resztową. Po wykupie możesz dalej używać przedmiotu w firmie albo przenieść go do majątku prywatnego, ale skutki podatkowe tej decyzji sprawdź wcześniej z księgowym.

Zapis w umowie z kontrahentem, który zabrania przenoszenia należności z faktur na inną osobę lub instytucję bez jego zgody. Utrudnia faktoring, bo faktor potrzebuje prawa do Twoich faktur, dlatego warto negocjować usunięcie zakazu albo uzyskać zgodę odbiorcy na cesję.

Zabezpieczenie na rzeczy ruchomej, na przykład pojeździe, maszynie albo zapasach, wpisane do rejestru zastawów prowadzonego przez sąd. Nadal używasz rzeczy, ale zwykle nie możesz jej sprzedać bez zgody wierzyciela, a gdy przestaniesz spłacać, wierzyciel może odzyskać dług z jej wartości.

Ocena banku, czy będziesz w stanie spłacić kredyt z odsetkami w terminach z umowy. Zależy od dochodu, jego źródła i stażu, kosztów utrzymania, obecnych rat i limitów oraz raportu BIK, dlatego bez zdolności bank zwykle odmawia, nawet przy dobrym zabezpieczeniu.