Do kredytu firmowego bank potrzebuje dokumentów, które odpowiadają na dwa pytania: czy firma ma z czego spłacać i czy spłaca to, co już ma. Lista zależy od formy prawnej i formy opodatkowania, ale schemat jest wszędzie podobny. Jeśli rozumiesz, po co bank prosi o dany dokument, łatwiej przygotujesz komplet za pierwszym razem i unikniesz kolejnych tur uzupełnień.
Bank sprawdza dwie rzeczy: zdolność i wiarygodność
Każdy dokument we wniosku służy ocenie zdolności albo wiarygodności. Zdolność to pytanie, czy po kosztach i obecnych ratach zostaje dość pieniędzy na nową ratę. Wiarygodność to pytanie, czy firma i właściciel terminowo spłacają zobowiązania, płacą ZUS i podatki i nie ukrywają długów.
Dokumenty dochodowe i wyciągi pokazują zdolność. Raport BIK. Instytucja, która zbiera od banków, SKOK-ów i części firm pożyczkowych dane o Twoich kredytach i pożyczkach oraz o tym, jak je spłacasz. Więcej w słowniku, bazy dłużników i zaświadczenia z ZUS i US pokazują wiarygodność. Słaby wynik w jednym obszarze rzadko nadrabia się drugim: dobra firma z zaległością w ZUS zwykle dostaje odmowę, tak samo jak firma bez zaległości, ale bez dochodu. Przy większych kwotach dochodzi trzecie pytanie: co bank zrobi, jeśli spłata się zatrzyma. Na nie odpowiadają dokumenty zabezpieczenia.
Dokumenty, które składa każda firma
Niezależnie od formy prawnej przygotuj zestaw podstawowy. Instytucje różnią się szczegółami, ale ten komplet pokrywa większość wniosków:
- dowód osobisty właściciela, a w spółkach wspólników albo członków zarządu;
- wpis w CEIDG albo odpis z KRS, a w spółkach także umowa spółki;
- aktualne zaświadczenia o niezaleganiu z ZUS i US (bank określa, jak świeże mają być);
- wyciągi z rachunku firmowego, zwykle za ostatnie od 6 do 12 miesięcy;
- zestawienie zobowiązań: kredyty, leasingi, limity, karty, poręczenia, pożyczki pozabankowe, z kwotą, ratą i datą końca;
- umowy z najważniejszymi odbiorcami albo portfel zamówień, gdy kwota jest większa albo firma jest młoda;
- dokumenty zabezpieczenia: numer księgi wieczystej, Operat szacunkowy. Dokument, w którym rzeczoznawca majątkowy określa wartość nieruchomości. Więcej w słowniku, dowód rejestracyjny, polisa;
- przy inwestycji: kosztorys, oferta albo faktura pro forma, umowa z dostawcą, pozwolenie na budowę.
Dane bieżące i świeżość dokumentów
Bank ocenia firmę na dziś, a nie na koniec ubiegłego roku. Oprócz zeznania rocznego zwykle prosi o dane bieżące: KPiR. Uproszczona księgowość jednoosobowej firmy i małych spółek osobowych, w której zapisujesz przychody i koszty, a podatek płacisz od dochodu. Więcej w słowniku albo wynik narastająco od początku roku, a w spółkach bilans i rachunek zysków i strat za ostatni kwartał lub miesiąc. Zaświadczenia z ZUS i US oraz odpisy z rejestrów mają ograniczoną ważność, którą każda instytucja określa sama. Dlatego nie zbieraj ich na kilka miesięcy przed wnioskiem. Najpierw przygotuj dokumenty dochodowe i wyciągi, a zaświadczenia pobierz na końcu, gdy wiesz już, do której instytucji trafi wniosek.
Dokumenty dochodowe zależą od formy opodatkowania
Dochód bank liczy inaczej przy każdej formie opodatkowania, dlatego tu zestawy różnią się najbardziej. Tak to zwykle wygląda:
| Forma | Podstawowe dokumenty | Na co patrzy bank |
|---|---|---|
| JDG na KPiR (zasady ogólne, podatek liniowy) | PIT-36 albo PIT-36L za ostatni rok lub dwa, KPiR za bieżący rok, ewidencja środków trwałych | Dochód, nie przychód; amortyzacja bywa doliczana |
| JDG na ryczałcie | PIT-28, ewidencja przychodów | Dochód szacowany z przychodu według wskaźnika instytucji |
| Karta podatkowa | Decyzja US o wysokości podatku, wyciągi | Głównie wpływy na rachunek |
| Spółka cywilna, jawna, partnerska | Umowa spółki, dokumenty jak przy JDG dla każdego wspólnika | Dochód dzielony według udziałów |
| Spółka z o.o., komandytowa, akcyjna | Sprawozdanie finansowe (bilans, rachunek zysków i strat), CIT-8, dane bieżące, uchwały o podziale zysku | Wynik, EBITDA, kapitał własny, zadłużenie wobec wspólników |
Przy spółce kapitałowej bank zwykle prosi też o poręczenie wspólników albo członków zarządu, więc przygotuj również ich dokumenty osobiste.
Co analityk czyta w wyciągach i w BIK
Wyciągi pokazują bankowi codzienne życie firmy, którego nie widać w zeznaniu rocznym. Analityk zwraca uwagę na:
- regularność wpływów i to, czy pochodzą od wielu odbiorców, czy od jednego;
- saldo na koniec miesiąca i to, czy limit w rachunku jest stale wykorzystany do końca;
- zajęcia komornicze i egzekucje administracyjne;
- spłaty pożyczek pozabankowych, o których nie ma mowy we wniosku;
- przelewy do ZUS i US w terminie;
- wypłaty prywatne i przelewy między własnymi rachunkami.
Wiarygodność bank sprawdza w raporcie BIK, prywatnym i firmowym, oraz w bazach KRD i BIG InfoMonitor. Pobierz swoje raporty przed wnioskiem i wyjaśnij każdą pozycję, która może budzić pytania. Jak je czytać, piszemy w artykule raport BIK: jak go czytać i poprawić.
Błędy, przez które dobry wniosek wraca do poprawki
Większość opóźnień w decyzji wynika z kilku powtarzalnych błędów w dokumentach, a nie z samej sytuacji firmy. Uważaj na:
- wydatki prywatne i firmowe na jednym rachunku, przez co nie widać, ile zarabia firma;
- zaniżanie dochodu tuż przed wnioskiem, np. zakupami w koszty pod koniec roku;
- pominięte zobowiązanie, które i tak wyjdzie w BIK, a wtedy bank traci zaufanie do całego wniosku;
- nieczytelne skany i brakujące strony sprawozdań;
- kwotę wniosku oderwaną od obrotów i celu;
- wnioski w kilku bankach naraz, które zostawiają serię zapytań w BIK.
Jak przygotować komplet krok po kroku
- Ustal cel i kwotę i sprawdź, czy pasują do obrotów firmy.
- Pobierz raporty BIK i sprawdź bazy dłużników.
- Zbierz dokumenty dochodowe za ostatni rok lub dwa oraz dane bieżące.
- Pobierz wyciągi za ostatnie miesiące w formacie, który przyjmuje instytucja, zwykle PDF z bankowości elektronicznej.
- Spisz wszystkie zobowiązania i porównaj je z raportem BIK.
- Przygotuj dokumenty zabezpieczenia, a przy inwestycji kosztorys.
- Na końcu pobierz zaświadczenia z ZUS i US.
Gdy dokumenty nie wystarczą do kredytu
Jeśli dokumenty pokazują krótki staż, niski dochód albo sezonowe wpływy, rozważ finansowanie, które opiera się na czymś innym niż wynik firmy. Gdy luka bierze się z odroczonych terminów płatności, faktoring ocenia głównie Twoich odbiorców, a limity sięgają zwykle do 15 mln zł, w zależności od instytucji. Przy zakupie auta albo maszyny leasing na oświadczenie zwykle nie wymaga dokumentów finansowych do 120 tys. zł wartości przedmiotu. Gdy masz nieruchomość, a dokumenty dochodowe są słabe, rozważ Finansowanie pod zastaw: opiera się głównie na wartości zabezpieczenia, ale jest droższe od kredytu i niesie ryzyko utraty nieruchomości. Każde z tych rozwiązań ma swój koszt, więc porównaj je z kredytem, zanim zdecydujesz.
Jak możemy pomóc
Doradca przygotuje listę dokumentów pod Twoją formę opodatkowania i instytucje, do których warto złożyć wniosek, a przed wysłaniem sprawdzi komplet. Zacznij od krótkiej rozmowy albo wypełnij pełny wniosek. Za doradztwo nie płacisz; szczegóły na stronie kredyty firmowe.
