Czym jest pożyczka faktoringowa
Pożyczka faktoringowa to pożyczka dla firmy, której zabezpieczeniem są należności od Twoich odbiorców: faktury zostają Twoje, a Ty spłacasz pieniądze jak zwykłe zobowiązanie. Instytucja ustala kwotę na podstawie faktur i obrotów z odbiorcami, a zabezpieczeniem jest zwykle przelew wierzytelności na zabezpieczenie, kontrola wpływów na wskazany rachunek albo weksel, w zależności od instytucji.
Spłata bywa ustawiona na dwa sposoby:
- z wpływów od odbiorców, gdy odbiorcy płacą na rachunek wskazany przez instytucję, a ta zalicza wpłaty na spłatę pożyczki,
- w ratach, niezależnie od tego, kiedy płacą odbiorcy.
Pożyczkę faktoringową najczęściej spotkasz w ofercie firm faktoringowych i instytucji pozabankowych. Banki podobną potrzebę zaspokajają zwykle kredytem obrotowym, w którym przelew wierzytelności od odbiorców jest jednym z zabezpieczeń.
Uważaj na nazwy. Różne instytucje pod nazwą „pożyczka faktoringowa” oferują różne konstrukcje, a czasem tak nazywa się faktoring niepełny, czyli taki, w którym ryzyko braku zapłaty zostaje po Twojej stronie. O tym, co dostajesz, decyduje umowa, a nie nazwa produktu, więc przed podpisem sprawdź, czy faktura jest sprzedawana, czy tylko zabezpiecza pożyczkę.
Czym różni się od klasycznego faktoringu
W klasycznym faktoringu sprzedajesz fakturę faktorowi, czyli przenosisz na niego wierzytelność (przelew z art. 509 Kodeksu cywilnego), a w pożyczce faktoringowej faktura zostaje Twoja i tylko zabezpiecza pożyczkę. Z tej jednej różnicy wynikają pozostałe:
| Cecha | Faktoring | Pożyczka faktoringowa |
|---|---|---|
| Co dzieje się z fakturą | Sprzedajesz ją faktorowi | Zostaje Twoja i zabezpiecza pożyczkę |
| Kto dostaje zapłatę od odbiorcy | Faktor | Ty albo rachunek wskazany przez instytucję |
| Kto spłaca finansowanie | Odbiorca, płacąc fakturę | Ty |
| Ryzyko, że odbiorca nie zapłaci | W faktoringu pełnym faktor, w ramach limitu; w niepełnym Ty | Ty |
| Kto pilnuje terminów płatności | Zwykle faktor | Ty |
| Czy odbiorca wie o finansowaniu | W faktoringu jawnym tak, w cichym nie | Zależy od zabezpieczenia w umowie |
| Z czego składa się koszt | Prowizja, odsetki za okres finansowania, opłaty | Odsetki, prowizja, opłaty |
Różnica bywa widoczna także w księgach: pożyczka jest zobowiązaniem finansowym firmy, a ujęcie faktoringu zależy od rodzaju umowy, więc zapytaj o to księgowego, zanim wybierzesz. Faktoring ma kilka odmian, które różnie rozkładają ryzyko i obowiązki. Opisujemy je w artykule o rodzajach faktoringu.
Kiedy pożyczka faktoringowa ma sens
Pożyczka faktoringowa ma sens, gdy chcesz sam rozliczać się z odbiorcami, a jednocześnie masz powtarzalne faktury, na których instytucja może oprzeć finansowanie. Typowe sytuacje:
- Relacja z odbiorcą jest wrażliwa. Nie chcesz, żeby klient płacił komuś innemu albo dostawał pisma od faktora.
- Bank odmówił kredytu obrotowego, a Ty masz stałych, wiarygodnych odbiorców. Instytucja patrzy wtedy bardziej na faktury niż na bilans firmy.
- Zbliża się sezonowy szczyt sprzedaży. Gdy przed sezonem musisz kupić więcej towaru, a zapłata od stałych odbiorców przyjdzie później, pożyczka oparta na ich fakturach może pokryć lukę na kilka miesięcy.
- Potrzebujesz pieniędzy na konkretny kontrakt, na przykład na materiał, a faktury z tego kontraktu będą źródłem spłaty.
- Umowa z odbiorcą ogranicza przelew wierzytelności. Część instytucji przyjmuje wtedy inne zabezpieczenie niż Cesja wierzytelności. Przeniesienie prawa do zapłaty, na przykład z faktury albo z polisy, na inną osobę lub instytucję. Więcej w słowniku. Jak podejść do takiej umowy, opisujemy w artykule o zakazie cesji wierzytelności.
Kiedy lepszy będzie faktoring albo kredyt obrotowy
Jeśli chcesz pozbyć się ryzyka, że odbiorca nie zapłaci, lepszy będzie faktoring pełny, bo pożyczkę spłacasz zawsze sam. Inne sytuacje, w których warto porównać rozwiązania:
- Wielu odbiorców i dużo drobnych faktur. Faktoring z limitem zwykle obsłuży je wygodniej; limity faktoringowe sięgają zwykle do 15 mln zł, w zależności od instytucji.
- Jednorazowa potrzeba z jednej faktury. Wystarczy sprzedaż pojedynczej faktury, zwykle od 1 000 do 300 000 zł.
- Firma ma dobre wyniki i zabezpieczenie. Kredyt obrotowy w banku bywa tańszy, choć wymaga pełniejszej oceny firmy i dokumentów.
Przy porównaniu patrz na pełny koszt: odsetki, prowizję, opłaty za prowadzenie limitu i opłaty za niewykorzystaną część limitu, jeśli instytucja je pobiera. Sama wysokość pierwszej wypłaty niewiele mówi o tym, ile zapłacisz.
Jak to działa na przykładzie jednej firmy
Na przykładzie widać główną cechę pożyczki faktoringowej: gotówka przychodzi szybciej niż zapłata od odbiorcy, ale ryzyko jego opóźnienia zostaje po Twojej stronie.
Przykład: firma produkcyjna co miesiąc wystawia jednemu odbiorcy faktury na około 200 000 zł z terminem płatności 60 dni. Instytucja przyznaje pożyczkę na część wartości tych należności, a odbiorca płaci na rachunek wskazany przez instytucję. Z każdej wpłaty instytucja zalicza część na spłatę pożyczki, a resztę przekazuje firmie. Jeśli odbiorca spóźni się o miesiąc, wpłaty nie ma, ale zobowiązanie wobec instytucji nie znika: firma musi pokryć je z innych pieniędzy albo liczyć się z kosztami opóźnienia, zależnie od umowy. W faktoringu pełnym takie opóźnienie odbiorcy, w granicach limitu, byłoby zmartwieniem faktora. Liczby są poglądowe, a warunki zależą od instytucji.
Jak wygląda proces i jakie dokumenty przygotować
Proces zaczyna się od listy odbiorców i faktur, bo to na nich instytucja opiera decyzję. Zwykle przygotowujesz:
- listę odbiorców z obrotami z ostatnich miesięcy i terminami płatności,
- zestawienie należności, w tym przeterminowanych,
- umowy albo zamówienia od głównych odbiorców,
- dokumenty finansowe firmy i listę zobowiązań,
- informację o zaległościach w ZUS i US, jeśli są.
Instytucja ocenia odbiorców i Twoją firmę, proponuje kwotę, sposób spłaty i zabezpieczenia, a Ty decydujesz, czy podpisać umowę. Przed podpisem sprawdź w umowie:
- jak opisane jest zabezpieczenie: przelew wierzytelności, Weksel in blanco. Weksel podpisany przez Ciebie bez wpisanej kwoty albo daty, który wierzyciel może uzupełnić zgodnie z deklaracją wekslową, jeśli przestaniesz spłacać. Więcej w słowniku z deklaracją wekslową, kontrola rachunku,
- czy umowa wymaga minimalnych obrotów przez wskazany rachunek,
- co się dzieje, gdy odbiorca spóźnia się z płatnością,
- jakie opłaty pobiera instytucja, także za niewykorzystaną część limitu,
- czy i kiedy odbiorca zostanie zawiadomiony o zabezpieczeniu,
- na jakich warunkach instytucja może wypowiedzieć umowę i zażądać spłaty całości.
Jak możemy pomóc
Doradca porówna pożyczkę faktoringową z faktoringiem i kredytem obrotowym na podstawie Twoich faktur i wskaże instytucje, których kryteria spełniasz. Wszystkie formy finansowania faktur opisujemy na stronie faktoring. Za doradztwo nie płacisz, a decyzję o finansowaniu podejmuje instytucja.
