Zdolność kredytowa. Ocena banku, czy będziesz w stanie spłacić kredyt z odsetkami w terminach z umowy. Więcej w słowniku firmy to odpowiedź na pytanie, czy po opłaceniu wszystkich kosztów i dotychczasowych zobowiązań zostanie Ci dość pieniędzy na nową ratę. Nie jest to jedna liczba z kalkulatora. Każda instytucja liczy ją trochę inaczej, ale patrzy na te same rzeczy: dochód, obciążenia, terminowość spłat i porządek w dokumentach. Dobra wiadomość jest taka, że na większość z nich masz wpływ, jeśli zaczniesz odpowiednio wcześnie.
Bank liczy dochód i nadwyżkę, nie obrót
Bank patrzy na to, ile firma zarabia po kosztach, a nie na to, ile sprzedaje. Firma z obrotem kilku milionów złotych i niską Marża. Stała część oprocentowania kredytu, którą bank dolicza do wskaźnika referencyjnego, takiego jak WIBOR albo POLSTR. Więcej w słowniku może mieć mniejszą zdolność niż mała firma usługowa z wysokim dochodem. Sposób liczenia zależy od formy opodatkowania:
- KPiR. Uproszczona księgowość jednoosobowej firmy i małych spółek osobowych, w której zapisujesz przychody i koszty, a podatek płacisz od dochodu. Więcej w słowniku (zasady ogólne albo podatek liniowy): podstawą jest dochód z zeznania rocznego i bieżącej księgi. Amortyzację część instytucji dolicza z powrotem do dochodu, bo to koszt bez wypływu gotówki.
- Ryczałt: bank nie widzi kosztów, więc szacuje dochód jako część przychodu. Wskaźnik zależy od instytucji i rodzaju działalności.
- Karta podatkowa: ocena opiera się głównie na wpływach na rachunek firmowy.
- Pełna księgowość: analityk czyta sprawozdanie finansowe, wynik operacyjny, EBITDA, kapitał własny i zadłużenie.
Przy spółkach i większych kwotach bank często liczy wskaźnik obsługi zadłużenia (DSCR). Porównuje on nadwyżkę, którą firma wypracowuje w roku, z sumą rat wszystkich jej zobowiązań w tym samym roku. Przykład: firma ma 300 tys. zł nadwyżki rocznie, a obsługa jej kredytów i leasingów kosztuje 200 tys. zł rocznie, więc wskaźnik wynosi 1,5. Minimalny poziom ustala każda instytucja osobno.
Na co uważać: optymalizacja podatkowa obniża też dochód, który widzi bank. Jeśli w ostatnim roku zaksięgowałeś duże zakupy w koszty, zdolność może wyjść niższa, niż się spodziewasz.
Sezonowość i jeden duży klient
Bank patrzy też na to, jak stabilne są wpływy. Firma, która większość przychodu robi w trzech miesiącach roku, wygląda w wyciągach inaczej niż firma z równymi wpływami, nawet jeśli roczny dochód jest ten sam. Podobnie z koncentracją: jeśli jeden klient odpowiada za większość sprzedaży, analityk pyta, co się stanie, gdy odejdzie. Tego nie zmienisz w kilka miesięcy, ale możesz to dobrze opisać. Pokaż pełny cykl roczny zamiast ostatniego kwartału, dołącz umowy z najważniejszymi klientami i wyjaśnij, z czego firma żyje poza sezonem. Krótki, rzeczowy opis we wniosku często rozwiewa wątpliwości, zanim analityk zdąży je zapisać.
Co obciąża zdolność, nawet jeśli o tym nie myślisz
Zdolność obniżają wszystkie zobowiązania, które bank widzi w BIK i dokumentach, także te, z których nie korzystasz. Najczęściej zaskakują limity i karty, bo liczone są od kwoty przyznanej. Więcej o tym w artykule limit w rachunku czy kredyt obrotowy.
| Obciążenie | Jak zwykle liczy je bank | Co możesz zrobić |
|---|---|---|
| Limit w rachunku | Od kwoty przyznanej, nie wykorzystanej | Obniż albo zamknij nieużywany limit |
| Karty kredytowe, firmowe i prywatne | Od przyznanego limitu karty | Ogranicz liczbę kart i ich limity |
| Raty leasingu | Pełna rata do końca umowy | Sprawdź, które umowy kończą się przed wypłatą |
| Poręczenia i weksle za innych | Jak Twój własny dług | Zbierz potwierdzenia spłat, poproś o zwolnienie |
| Zaległości w ZUS i US | Zwykle zatrzymują wniosek | Ureguluj albo rozłóż na raty i płać terminowo |
| Opóźnienia w BIK, wpisy w KRD i BIG InfoMonitor | Obniżają ocenę | Sprawdź raporty, wyjaśnij nieaktualne wpisy |
| Liczba zapytań kredytowych | Wiele w krótkim czasie budzi pytania | Złóż jeden lub dwa przemyślane wnioski |
| Prywatne kredyty właściciela (JDG, spółka cywilna) | Liczone razem z firmowymi | Uwzględnij je w zestawieniu zobowiązań |
Plan na 3 do 6 miesięcy przed wnioskiem
Najwięcej zyskasz, jeśli zaczniesz porządki zwykle od 3 do 6 miesięcy przed złożeniem wniosku. Tyle czasu potrzeba, żeby zmiany było widać w wyciągach i w raporcie BIK. Kolejność, którą polecamy:
- Pobierz raport BIK, prywatny i firmowy, i przeczytaj go linijka po linijce. Jak to zrobić, piszemy w artykule raport BIK: jak go czytać i poprawić.
- Sprawdź ZUS i US. Pobierz zaświadczenia o niezaleganiu. Jeśli jest zaległość, ureguluj ją albo złóż wniosek o rozłożenie na raty i płać je w terminie.
- Spisz wszystkie zobowiązania: kredyty, leasingi, limity, karty, poręczenia, pożyczki pozabankowe. Z kwotą, ratą i datą końca.
- Zamknij albo obniż nieużywane limity i karty. Zostaw tyle, ile realnie potrzebujesz.
- Prowadź wpływy przez rachunek firmowy i oddziel wydatki prywatne. Regularne wpływy na jeden rachunek czyta się lepiej niż rozproszone.
- Przygotuj dokumenty dochodowe: zeznanie roczne, bieżącą księgę albo sprawozdanie, dane za ostatnie miesiące.
- Ustal z księgowym, czy planowane zmiany, np. formy opodatkowania albo dużych zakupów w koszty, nie zaniżą wyniku tuż przed wnioskiem.
Czego nie robić tuż przed wnioskiem
Ostatnie tygodnie przed wnioskiem to czas na spokój w finansach, nie na nowe zobowiązania. Te ruchy najczęściej psują dobrze przygotowany wniosek:
- składanie wniosków w kilku bankach naraz „na próbę”, bo każdy zostawia zapytanie w BIK;
- nowy leasing, karta albo pożyczka „na zapas”;
- zmiana formy opodatkowania albo rodzaju działalności bez planu;
- przelewy między własnymi rachunkami, żeby „podbić obroty”, bo analityk widzi, skąd pochodzą wpływy;
- pomijanie zobowiązań we wniosku, bo i tak wyjdą w BIK, a wtedy bank traci zaufanie do całego wniosku;
- duże zakupy księgowane w koszty pod koniec roku, które obniżą dochód w zeznaniu.
Kiedy nie warto czekać na lepszą zdolność
Jeśli poprawa zdolności zajmie więcej niż kilka miesięcy, a pieniądze potrzebne są teraz, rozważ finansowanie, które opiera się na czymś innym niż sam dochód. Każde z nich ma swój koszt i swoje ryzyko, więc wybór zależy od tego, skąd bierze się potrzeba:
- Luka wynika z niezapłaconych faktur. Faktoring ocenia głównie Twoich odbiorców. Limity sięgają zwykle do 15 mln zł, w zależności od instytucji.
- Potrzebujesz maszyny albo auta. W leasingu zabezpieczeniem jest sam przedmiot, a okres sięga zwykle do 84 miesięcy.
- Masz nieruchomość. Finansowanie pod zastaw bierze pod uwagę przede wszystkim wartość zabezpieczenia. Jest droższe od kredytu i niesie ryzyko utraty nieruchomości, więc potrzebuje jasnego planu spłaty.
- Brakuje tylko zabezpieczenia. Przy dobrej zdolności i braku majątku pomóc może gwarancja De minimis. Pomoc publiczna o niewielkiej wartości, którą firma może dostać bez zgłaszania jej Komisji Europejskiej; od 2024 roku limit wynosi 300 tys. Więcej w słowniku BGK.
Jak możemy pomóc
Doradca pobiera raport BIK bez nowych zapytań, liczy zdolność firmy tak, jak zrobi to instytucja, i mówi wprost, co poprawić przed wnioskiem. Pracujemy z ponad 40 bankami i instytucjami, a wniosek trafia tylko tam, gdzie spełnia kryteria. Za doradztwo nie płacisz; szczegóły znajdziesz na stronie kredyty firmowe.
